X
تبلیغات
وبلاگ شخصی شهرزاد داروگر -

موضوع :

نورو آندو کرینولوژی هورمون

پرولاکتین

 

استاد : دکتر رحیم احمدی

 

گردآورنده : شهرزاد داروگر

 

 

 

فهرست :

1-    مقدمه ای بر فیزیولوژی آندوکرین

2-    کلیاتی در خصوص هرمون ، عملکرد ، ارتباط با دستگاه گردش خون

3-    سیستم عصبی مرکزی و ارتباط آن با هورمون ها

4-    هرومون پرولاکتین و اعمال آن

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه :

در بدن موجوداتی که ازسلول های بیشت ماری تشکیل شده اند و هر یک وظیفه خاصی را بعهده دارند می بایست جهت ایجاد هماهنگی و یکنواختی بدن ، علی اخصوص در مواجهه با تغییرات داخلی بدن و تحریکات خارجی ، رابطه بین سلول ها موجود باشد دستگاه عصبی و غدد مترشحه داخلی عهده دار این ارتباط هستند . هورمونها ترشحات غدد داخلی هستند غلظت هورمون ها در خون در محدوده ی یک پیکو گرم ( 10-12  گرم ) در هر میلی لیتر خون تا حداکثر چند میکرو گرم ( 10-16 گرم ) در هر میلی لیتر خون است با این وجود مکانیسم های عملی بسیار تخصص یافته در بافت های هدف سبب می شود که هورمون ها بتوانند حتی با مقادیر بسیار اندک خود یک کنترل قوی بر روی سیستم های فیزیولوژیک اعمال کنند . بین سلامت فیزیکی و سلامت رفتاری با کارکرد صحیح غدد ارتباط تنگاتنگی وجود دارد . کوچکترین نارسایی در فعالیت غدد می تواند اثرات بسیار وسیع و متنوعی را در فرد ایجاد کرده و سلامت و آرامش او را بر هم زند .

کلیات فیزیولوژیکی آندوکرین

غدد مترشحه داخلی از طریق آزاد کردن موادی بنام هورمون به داخل خون بر فعالیت سلولهای دیگر اثر می گدازند . و با اینکه در اثر گردش خون با تمام سلول های بدن در تماس هستند متاثر می کنند.

اثرات غدد مترشح بخصوص در 5 مورد مشخص است :

1-      نگهداری بدن در مقابل استرس و صدمات

2-      رشد و نمو بدن

3-      تولید مثل

4-      تعادل یونها در بدن

5-      متابولیسم و تولید انرژی

 

ارتباط چیست ؟

ارتباط مهمترین مسئله در موجودات چند یاخته ای است . از این رو ، برقراری رابطه بین بافتهای گوناگون در بدن ، به نحوی که هر یک بتواند نقش ویژه ی خود را در تمام بدن ایفا کند امری ضروری است .

هورمون ها و اساس کار آنها

هورمون چیست ؟

هرومونها ، تنظیم کننده هایی هستند که به سرعت دگرگونی یاخته ای تاثیر میگذارند . هرمون ، آغاز کننده واکنش نیست . انجام بسیاری از اعمال فیزیولوژیک ممکن است بلندی یا سرعت در غیاب یک یا چند هرمون ادامه یابند . تمام هرمونها دارای نیمه عمر فیزیولوژیکی نسبتاً کوتاهی هستند . از این رو به عنوان تنظیم کننده در برقراری یک حالت عادی جهت اعمال نقش تنظیم کننده ی خود در سیستم های پس نورد ( پسخورد ) ، هرومون ها باید به طور مداوم ساخته و ترشح شوند و نیز تاثیرشان با سرعت انجام گیرد و در مقابل با سرعت هم بی اثر شوند .

واژه هورمون ابتدا به وسیله بیلیس وستارلینگ در سال 1902 به کار برده شد . هورمون دارای ریشه ی یونانی و به معنی ( تحریک کردن ) است . آنها ترکیبهایی هستند که به وسیله غده هایی بخصوص تولید می شوند و مستقیما ً به خون می ریزند و از این راه به اعضا و بافتهای مختلف برده می شوند و در آنجا اثر خود را به موقع اجرا می گذارند .

کار دستگاه گردش خون چیست ؟

دستگاه گردش خون با انتقال هرومون ها ببافتهای مورد نظر ، یا بافتهای هدف و نیز دستگاه عصبی دو راه کلی جهت انتقال اطلاعات از عنصری به عنصر دیگر در موجودات پستاندار محسوب می شوند این دو راه ارتباطی مکانسیم هایی را جهت تکمیل یک عده از واکنشها در هر عضو فراهم می آورند و در نتیجه یک هماهنگی دقیق در اعمال طبیعی بدن برقرار می سازند . بر هم زدن این توازن و هماهنگی خوا به طور تجربی یا بالینی موجب پیدایش انواع تغییرات متابولیسمی می شود که با مطالعه آنها می توان به مفهوم تندرستی و بیماری پی برد .

هورمون ها توسط چه بافتی ترشح می شوند ؟

هورمون ها به وسیله یاخته ها یا غده های خاصی مانند غده های فوق کلیوی ، مخاط روده ، تخمدان ها ، لوز المعده ، پاراتیروئید ، غده هیپوفیز ، بیضه ها و تیروئید ترشح می شوند .

چرا تنها بافتهای بخصوصی نسبت به هورمون ها واکنش نشان می دهند ؟

نظر به اینکه هورمون ها در اطراف تمام یاخته های بافتها وجود دارند ، دانستن این نکته که چرا تنها بافتهای بخصوصی نسبت به هورمون ها واکنش نشان می دهند حائز اهمیت است . تنها یاخته های بافتی معینی می تواند به یک هورمون بخصوص در گردش خون واکنش نشان دهند ، از این جهت این نوع یاخته ها را به یاخته های هدف یا یاخته های تاثیر پذیر می گویند .

هرومونها را بر چه اساس و به چند دسته تقسیم میکنند ؟

هورمون های پستانداران را میتوان بر حسب ساختمان شیمایی آنها به سه رسته ی عمده تقسیم کرد :

1-      استروئید ها

2-      مشتقات اسیدهای آمینه

3-      پپتید ها و پروتئین ها

خصوصیات مشترک هورمونها چیست ؟

هورمون ها واکنشهای خطیر یا محدود کننده ی دوره های متابلوسیمی را به نظم در می آورند . در مورد آنچه که یک هورمون می تواند انجام دهد، محدودیتی وجود دارد . برای پاسخ به تاثیر هورمون ، یاخته های مشخصی وجود دارند که ذاتاً در برابر هورمون واکنش نشان می دهند و این یاخته ها به هنگام تمایز یاخته ای ساخته می شوند .

آیا هورمون ها به یک میزان ترشح می شوند ؟

هیچ یک از هورمون ها به یک میزان ترشح نمی شوند . مثلاً هورمونهای غده فوق کلیه با ریتم روزانه ترشح می شوند لیکن گنادوتروپین ها طی دوره هایی ترشح می شوند . در جنس ماده این دوره ها بارویدادهایی چون تخمک گذاری و قاعدگی یا بارداری و تولید شیر توأم است . سایر هورمونها در مقابل عوامل محیطی ترشح می شوند.

اثر هورمونها چگونه است ؟

تمام هرومون ها اثر خود را با غلظت هایی که برای واکنشهای حیاتی مناسب است اعمال  میدارند.

دگرگونی مولکول های هورمون خیلی سریع انجام می گیرد . هورمون ها به طور مداوم چه از راه سوخت و ساز ، ترکیب و یا دفع از بین می روند . چنین وضعی باید پیش آید زیرا در غیر این صورت مجتمع هورمونی غیر قابل مهار بوجود خواهد آمد و واکنش نهایی مصسبت بار خواهد بود . واکنش هورمونی باید زودگذر و بی ثبات باشد و بدقت تنظیم شود .

اثرات هورمونها متعدد است . در یک یاخته معین یک هورمون ممکن است بیوسنتز آنزیم مشخصی راتحریک کند ، این عمل نیز ممکن است به افزایش قابلیت نفوذ یاخته ای نیاز داشته باشد تا اسیدهای آمینه ضروری بتوانند از محیط اطراف یاخته وارد یاخت شوند . RNA های لازم باید ساخته شوند . تمام این اعمال به پشتیبانی AIP و عمل تحریک کنندگی آن نیازمندند .

هورمون ها دارای ویژگی های یاخته ای زیادی هستند به همین جهت تنها باخته ی مورد نظر در برابر هرومون معینی عکس العمل نشان می دهد . با وجود آنکه هورمون مزبور در سرتاسر بدن پراکنده است ، بدیهی است که برای تشخیص هورمون بخصوص توسط یاخته ، یک مکان گیرنده یا دریافت کننده اختصاصی در پلاسما ضروری است .

مثلاً تنظیم کننده هایی پرولاکتین بعنوان عامل تنظیم کننده هیپوتالاموسی هورمونی را که تحت تاثیر قرار می دهند پرولاکتین است این عامل اثر مقدماتی خود را از رده ترکیب یا الحاق به یک دریافت کنند اعمال می دارند و نتیجه آن تحریک آدنیلات سیکلاز یعنی آنزیم پیوسته به غشای یاخته های ( پروتوپلاسمیک ) مورد نظر است .

 

 

 

 

AMP حلقوی که به این ترتیب تشکیل می شود در تعدیل هورمون به عنوان یک پیک ثانوری شرکت می کند .

نحوه اثر هورمون چگونه است ؟

یک بافت بخصوص دارای یک مکانیسم حسی انتخابی است تا به وجود هورمون در صورتی که در اطراف بافت مورد نظر وجود داشته باشد پی ببرد . در همان زمان بافت مزبور در معرض بسیاری از هورمون های دیگر که نسبت به آنها به سادگی واکنش نشان می دهد قرار می گیرد . برای تشخیص انتخابی مولکول هورمون ، به رابطه زیر اشاره می کنیم :

مجموعه ی هورمون – گیرنده  → گیرنده + هورمون

یا به طور ساده تر  

H + R →H – R

این تشخیص مستلزم آن است که مولکول هورمون به طرز خاصی با مولکول گیرنده ترکیب شود تا مخلوط هورمون – گیرنده را در غشای سطحی یاخته یا روی آن تشکیل دهد . پس از آنکه مولکول به وجود هورمو پی برد مجموعه ی H-R حاصل ممکن است به واکنش دیگری راه یابد که ما می توانیم حاصل آن را به عنوان « پیک ثانوی که بصورت « I » نمایش داده می شود مجسم کنیم .

هورمون های چند پپتیدی به ترتیب زیر اثرات خود را اعمال می کنند ؟

1-      هورمون به گیرنده موجود در غشاء متصل می شوند .

2-      این اتصال ادینل سیکلار غشاء را فعال می کند .

3-      فعالیت این آنزیم در حضور منیزیم ، ATP را به AMP حلقوی ( CAMP ) تبدیل می کند .

4-      AMP حلقوی به دو صورت عمل می کند : الف ) AMP حلقوی یک یا چند پروتئین کیناز را فعال می کند به این ترتیب که AMP حلقوی به قسمتی از آنزیم که قسمت تنظیم کننده نامیده می شود متصل شده مواد سبب تشدید عملیاتی می شوند که وابسته به AMP است .

5-      پروتئین کیناز فعالی شده به چند صورت ممکن است اثرات خود را بر جای گذارد :

الف ) کنیاز فعال شده سبب افزایش فسفوریلاسیون آنزیمهای اختصاصی می شود که سبب فعال شدن و یا غیر فعالی شدن آنزیم های دیگر می شوند .

ب ) فسفوریلاسیون ممکن است سبب تغییراتی در شکل پروتئین های مخصوص دیگری ( مثل پروتئین های ساختمانی یا غشایی ) شود .

ج ) پروتئین کیناز فعال شده ممکن است خود سنتز پروتئین را در سطح ریبوزوم فعال  کند .

6-      آنزیم ها و یا پروتئین های دیگر که حاصل می شود اثرات نهایی در عمل سلول دارند .

در بسیاری از اثرات هورمونی که توسط AMP حلقوی اعمال می شود وجود غلظت های مناسبی از کلسیم ضروری است . لذا بعضی کلسیم رابعنوان پیغامبر سوم نامیده اند . پروتئینی بنام کالمودولین بعنوان گیرنده کلسیم در سلول عمل می کند و کلسیم برای اینکه از نظر فیزیولوژیکی فعال می بایست ابتدا به این پروتئین متصل شود .

همچنین تولید CAMP در بعضی از بافتها بستگی به پروستاگلاندینها دارد لذا بعضی آنها را پیغامبر چهارم نامیده اند .

در واقع سیستم ارتباطی داخل یاخته ای است و وسیله ای است که با آن ماشه برای اجرای واکنشهای متابولیسمی کشیده می شود . این رشته عملیات را می توان به صورت کلی زیر نشان داد .

 

 

 

E1 تا E5 معرف اثر های متابولیسمی هرومون CH است . امکان دیگر برای هورمون یا مجموعه هورمون – گیرنده این است که به درون غشای یاخته نفوذ کند و وارد سیتوپلاسم شود و به سمت هسته یعنی محلی که هورمون می تواند تاثیر خود را در حد ژنتیکی اعمال نماید ، حرکن کند . به عبارت دیگر در مکانیسم را می توان در نظر گرفت یکی هورمون – ژن یا تاثیر هورمون بر هسته و دیگر آنکه هورمون آثار خود را در حد سیتوپلاسم به کار می اندازد . این احتمال وجود دارد که یک هورمون هر دواثر سیتوپلاسمیک و هسته ای را داشته باشد .

سیستم های عصبی مرکزی و ارتباط آنها با هورمون ها

چه سیستم هایی بر اعمال متابولیسمی بدن نظارت دارند ؟

دو سیستم ارتباطی در انسان یعنی عصبی و هورمونی عماهنگ با یکدیگر بر بسیاری از اعمال متابولیسمی بدن نظارت می کنند .

برای مثال ، علایم عصبی در ترس یا استرس به وسیله ی سیستم عصبی خودکار به ناحیه سیپوتالاموس می رسند و سبب ایجاد واکنشهای گوناگونی میشود ، برخی عصبی و برخی هورمونی واکنشهای هورمونی توسط اعصاب خودکار ، غده هیپوفیز و همچنین قسمت میانی غده فوق کلیه را تحریک می کنند . هیپوفیز غده ای است فرمانده و با ترشحاتش اعمال غده های مهم درون ریز را به نظم در می آورد .

کنترل سیپوتالاموس بروی سیپوفیزدر اعمال ترشحی چگونه است ؟

برجستگی میانی هیپوتالاموس به وسیله پایه هیپوفیز مستقیما ً به هیپوفیز مربوط می شود . داخل این پایه سیستم رگهای خونی باب قرار دارد که برای برقراری فعالیت ترشحی طبیعی غده هیپوفیز به کار می آید . عوامل تنظیم کننده ای که از انتهای رشته های عصبی هیپوتالامیک منشا گرفته اند ، به وسیله مویرگها به برجستگی میانی انتقال می یابند و توسط مجرای باب به غده هیپوفیز می روند . این سیستم هیپوفیز – هیپوتالاموسی گسترش سیستم اعصاب مرکزی را که به غده مولد هورمون ختم می شود نشان می دهد .

غده هیپوفیز از چه قسمت هایی تشکیل شده است ؟

غده هیپوفیز متشکل از لوبهای خلقی ، قدامی و میانی است که از لحاظ رویان شناسی ، بافت شناسی و کاری که انجام می دهند با یکدیگر متفاوتند و لوب قدامی یا آدنوهیپوفیز بزرگترین قسمت آن است و ساختمان تراوشی عمده آن را تشکیل می دهد و مملو از رگها است .

بزرگترین قسمت غده هیپوفیز کدام است ؟

لوب قدامی بزرگترین قسمت غده هیپوفیز است . در انسان لوب مزبور حدود 70% وزن کل غده را تشکیل می دهد . لوب قدامی هیپوفیز متشکل از یاخته های غده ای اپی تلیال اس که در شکل و اندازه متفاوت و به صورت سلولهای مدور قرار گرفته اند .ستونهای مزبور به وسیله سینوزوئیدهای ( مجازی متسع که در آن آرتریول ها باز می شوند ) حاوی خون از یکدیگر مجزا میباشند .

در غده مزبور سه نوع یاخته وجود دارد

1-      یاخته های کروموفوب ( نوتروفیل )

2-      و 3- یاخته های کرومافین ( رنگ پذیر )

لوب قدامی هیپوفیز هورمون های مهم زیادی را ترشح می کنند که متمایز از یکدیگرند و همه آنها یا پروتئین ساده ویا گلیکوپروتئین می باشند .

از مهمترین هورمونهای بخش قدامی هیپوفیز کدام هستند ؟

تیروترویین ( ISH ) ، آدرنوکورتیکوترویین ( ACTH ) ، هورمون محرک جسم زرد ( LH ) ، هورمون محرک فولیکول ( FSH ) ، پرولاکتین ( LIH ) و سوماتروترویین یا هورمون رشد ( GH )

مشخص ترین عمل قسمت قدامی هیپوفیز چیست ؟

مشخص ترین عمل ساختن هورمونهایی است که برخیلیست سایر غده های درون ریز و به طور عمده آنهایی که به تولید مثل و استرس مربوط می شوند تاثیر می گذارند . این گونه هورمونها را هورمونهای تروپیک ( تروفیک ) می گویند . این هورمونها از راه گردش خون به سایر غده های مورد نظر حمل و موجب نگهداری غده های مزبور و تحریک آنها در تولید هورمونهای مربوط می شوند .

هورمونهای تروپیک غده لیسپوفیز تحت نظارت چه قسمتی هستند ؟

این هورمون ها تحت نظارت مثبت و منفی عوامل پیپتیدی مترشحه از هیپوتالاموس ( عوامل آزاد کننده و باز دارند ه) یا نوروهورمون های هیپوتالاموس قرار دارند . تولید و آزاد شدن نوروهورمون ها به نوبه خود نسبت به محرک های عصبی و متالولیسمی حساسند و می توانند در اثر هورمون های تروپیک مربوط متوقف شوند .

هورمون های قسمت قدامی هیپوفیز به استثنای رشد تروپیک هسند .

عوامل تنظیم کننده هورمون کدامند ؟

عوامل تنظیم کننده احتمالاً خود هرومون هستند که به مقدار فوق العاده جزیی در رگهای خونی باب می شوند . آزاد شدن عوامل تنظیم کننده خود تحت نظارت عوامل تحریک کننده که از تالاموس و قسمت قشر مغز منشا می گیرند قرار دارد . این مسیرهای عصبی اساس واکنشهای سریع ترشحی آدنوهیپوفیز را نسبت به انواع زیادی از محرکها تشکیل می دهد .

کار محرکهای مختلف چگونه است ؟

محرکها سبب می شوند تا هیپوتالاموس آدنوهیپوفیز را تحریک کنند و هورمونهای تروپیک اختصاصی مترشحه از آدنو هیپوفیز سبب تحریک غده های دیگر می شوند محصولات غده های تحت نفوذ آدنو هیپوفیز خود مکانیسم پس نورد منفی ای را در تولید هورمون های هیپوفیز بوجود آوردند .

ساختمان شیمیایی پرولاتین چگونه است ؟

ساختمان و متابولیسم : یک زنجیره پلی پپتیدی متشکل از 198 اسید آمینه با 3 پل دی سولفیدی داخل مولکولی است . وزن مولکولی 22000 است . از سلول های لاکتوتروپیک هیپوفیز ترشح می شود که اسید وفیلند – یک مولکول با وزن مولکولی بالا و از نظر بیولوژیکی غیر فعال توسط آدنوما تولید می شود . اختلاف جنس تا سن بلوغ تاثیری روی میزان پرولاکتین ندارد . وقتی تولید استروژن بالا می رود تولید پرولاکتین در زنان بالا می رود . تغییرات غلظت پرولاکتین در بالغین با نوسانات اپی زودیک و بعد از خواب یک پیک نزولی دارد . سنتز و ترشح با فاکتورهای هیپوتالامیک تنظیم می شود . مثل TRH که نقش تحریک کننده بر پرولاکتین و دوپامین دارد . نقش اصلی و بیولوژیک پرولاکتین در زنان تحریک و تکامل غدد شیری و ترشح شیر بعد از زایمان است .

کار پرولاکتین چیست ؟

پرولاکتین به کمک استروژن موجب افزایش تکثیر یاخته ای غده پستان می شود . کورتیزول و اسنولین در جهت توسعه تکثیر یاخته ای و تغییر یاخته های اپی تلیان رشد نیافته پستان مناسب می نمایند . علاوه بر این پرولاکتین نیز بخصوص سبب می شود تا ترشح شیر در غده پستان بزرگ شده آغاز شود . در کبوتر جوان پرولاکتین با عمل تکثیر یاخته ای موجب بزرگ شدن ( هیپوتروفی ) چینه دان که معمولاً در پرنده جوان نازک است می شود .

ترشح و تنظیم پرولاکتین توسط چه موادی است ؟

ترشح و تنظیم به وسیله دو ماده باز دارند هو تحریک کننده تنظیم می گردد. این دو که از هیپوتالاموس ترشح می شوند عبارت اند از ماده تحریک کننده که به عامل آزاد کننده پرولاکتین ( TRF ) و دیگری ماه باز دارنده که به عامل باز دارنده پرولاکتین ( PIF ) موسم اند .

اطلاعاتی که ماهیت شیمیایی این دو را مشخص می کند در دست نیست PIF ممکن است نوراپی نفرین باشد زیرا نورد پی نفرین و همین طور پی نفرین بشدت مانع آزاد شدن پرولاکتین تازه سنتز شده از هیپوفیز می شود .

عوامل افزایش دهنده ترشح پرولاکتین چیست ؟

استروژن ها بر آزاد شدن یا سنتز پرولاکتین بیفزایند . این عمل احتمالاً از طریق اثر مستقیم بر هیپوتالاموس و آدنو هیپوفییز و متوقف کردن ترشح PIF صورت می گیرد . پروژسترون هم ظاهراً با استفاده از مکانیسم مزبور آزاد شدن پرولاکتین را افزایش می دهد .

افزودن پرولاکتین در آزمایشگاه به بافت چربی جذب گلوکز و لیپوژنز را تحریک می کند چنانچه پرولاکتین تزریق شود بسیاری اثرات هورمون رشد عیناً پدیدار می شود .

عمل لاکتوژن جفت انسان چیست ؟

لاکتوژن جفت انسان یا پرولاکتین ( هورمون رشد جفتی ) شباهت های فیزیک – شیمی و ایمنی متعددی با هورمون رشد انسان دارد . ساختمان کامل آن را تعیین کرده اند که تا اندازه ای هم با پرولاکتین سیپوفیز مشابهت دارد . هورمون جفت انسان دارای فعالیت شیرسازی و تحریکی جسم زرد است تا حدودی دارای اثرات متابولیسمی بوده که از لحاظ کیفی مشابه هورمون رشد است و عبارت اند از تحریک آزاد شدن اسید های چرب آزد گلسیرول ، متوقف ساختن دریافت گلوکز ، افزایش احتباس ازت و کلسیم ، کاهش دفع فسفر و یون پتاسیم از ادرار و افزایش دگرگونی هیدروکسی پرولین که موجب افزایش دفع اداری آن می شود .

ارتباط پرولاکتین با دو هورمون کورتیزول و اسنولین چیست ؟

دو هورمون یعنی کورتیزول و اسنولین در جهت توسعه رشد و تغییر یاخته های اپی تلیان پستان فعالیت کرده پرولاکتین هم سبب تحریک ترشح شیر از جمله سنتز پروتین های شیر یعنی کازئین مالاکتالبومین و آنزیم ها می شود .

سنتز کازئین و آفا لاکتالبومین را که جزء ترکیبی لاکتوز سنتتاز است می توان دربافت غده پستان که قبلاً با کورتیزول و اسنولین دز آزمایشگاه انکوبه شده است و قرار دادن بافت مزبور در معرض پرولاکتین ایجاد کرد .

نکته : هورمون پرولاکتین بدون کمک آدنیلات سیکلاز آثار خود را اعمال می کند .

کار پرولاکتین در رابطه با رشد پستان چیست ؟

پرولاکتین با تشریم مساعی اسنولین رشد غده پستان را در دوران بارداری زیاد می کند و این عمل از طریق ازدیاد لیرپروتئین کیناز ها از راه تحریک آدنیلات سیکلاز صورت می گیرد . تولید پروتئین تریکیب شونده با AMP حلقوی در سیتوسل یاخته های اپی تلیان غده پستان منحصراً توسط پرولاکتین انجام می شود .

پروژسترون تشکیل پروتئین های شیر یعنی کازئین و آلفا لاکتالبومین را متوقف ساخته اما سبب رشد و تغییر یاخته های اپی تلیان عده پستان می شود با خروج جفت و کاهش میزان پروژسترون ، سنتز کازئین و آلفا – لاکتالبومین به سرعت فزونی می یابد . همین امر سبب تشکیل لاکتوز نستتازوپس تولید لاکتوز که کربوهیدارت عمده شیر است می شود .

هورمون پرولاکتین ابتدا به چه صورتی است ؟

این هورمون در سلول های آدنوهیپوفیز ابتدا به صورت پروهورمون سخته می شود میزان PRL در دوران بارداری و شیردهی افزایش می یابد . استروژن و پروژسترون بر عکس PRL هر دو سبب مهار ترشح شیر می شوند . غلظت PRL از هفته پنجم بارداری تا هنگام تولد درخون مادر افزایش می یابد . در هنگام شیردهی غلظت آن تا 10 برابر نسبت به زنان غیر باردار زیاد میشود .

سوماتوتروپین جفتی دارای اثرات پرولاکتین است .

برای تولید شیر نیاز به چه هورمونهایی است ؟

علاوه بر پرولاکتین برای تولید شیر نیاز به هورمونهای دیگری نظیر گلوکوکورتیکواستروئیدها ( برای تأمین گلوکز ، اسیدهای چری و اسید های آمینه ) و پاراتورمون ( برای تأمین کلسیم رشد ) ضروری است .

بر اثر چه عاملی ترشح پرولاکتین افزایش می یابد ؟

تحریک نوک پستان از طریق پیامهایی که به هیپوتالاموس مخابره می شود پرولاکتین را افزایش می  دهد . پرولاکتین از طریق عواملی چون VIP ( پپیتدهای موثر بر عروق ورده ای ) و IRH ( هورمون آزاد کننده ISH ) در هیپوتالاموس نیز تحریک می شود که هورمون آزاد کننده آن را اصطلاحاً PRF می نامند . هورمون هیپوتالاموس مهار کننده ترشح پرولاکتین نیز به نام PRF و یا دولاپامین است .

در صورت قطع ارتباط هیپوفیز قدامی با هیپوتالاموس ترشح چه هورمونی افزایش می یابد ؟

پرولاکتین

کدام هورمون در گردش خون بصورت آزاد وجود دارد ؟

پرولاکتین

ارتباط دو پایین با پرولاکتین چیست ؟

دوپامین موجب مهار ازاد سازی پرولاکتین می شود اما هورمون نسیت .

بافت هدف پرولاکتین کدام است ؟

عمدتاً پستان هاست و پس از زایمان به منظور تولید بیشتر ترشح می شود . این هورمون در هردو جنس زن و مرد وجود دارد ولی مقدار آن در زنان بیشتر است .

ارتباط LH با پرولاکتین چیست ؟

LH برای انجام بهتر کار خود به هورمون پرولاکتین نیاز دارد . پرولاکتین بروی غشاهای سلولهای لیدیگ باعث حفظ و پایداری گیرنده های LH  می گردد .

در روند معمول درون روی گیرنده های LH جهت ذخیره و نگهداری آنها درون سلول لیدیگ وجود دارد پرولاکتین باعث تنظیم افزایشی برای گیرنده های LH می گردد .

پرولاکتین در چه اندامهای دیگری وجود دارد ؟

این هورمون در برخی اندامهای دیگر از جمله کبد ، کلیه ها و غدد تناسلی نیز گیرنده های پرولاکتین شناخته شده اند . بنابراین پرولاکتین احتمالاً اعمال منفرد ناشناخته دیگری نیز در بدن انجام می دهد .

متداولترین هورمون در کدام جنس بیشستر است ؟

این هورمون در زنان و مردان دیده شده اما ترشح آن در خون زنان بیشتر از مردان است .

چه موقع ترشح پرولاکتین به حالت طبیعی بر می گردد ؟

پرولاکتین در خون زن باردار از هفته 5 ام بارداری به بعد بتدریج افزایش می یابد و در صورتی که مکیدن شیر از پستان ها صورت نگیرد 2 تا 3 هفته پس از زایمان به حد عادی باز می گردد .

ارتباط مکیدن پستان با ترشح پرولاکتین چیست ؟

مکیدن شیر از پستان ها موجب تحریک هیپوتالاموس می شود که این امر خود باعث ترشح پرولاکتین و ادامه آن می گردد .

  علت ترشح نشدن شیر دردوران بارداری چیست ؟

به علت وجود مقدار زیاد استروژن و پروژسترون در خون زن باردار است که اگر چه بر رشد و تکامل ساختمان یاختی پستان ها کمک می کند ولی ترشح شیر را مهار میکند .

پس از زایمان به علت قطع ترشح هورمون های استروژن و پروژسترون بوسیله جفت و جسم فرد اثر بازدارنده آنها از بین می رود و ترشح پرولاکتین اغاز می شود .

WITEH/SMILK چیست ؟

گاهی در نوزادان متولد شده ( دختر یا پسر ) دیده می شود که ترشح شیر از نوک سفید وجود دارد . این شیر تحت عنوان WITEH/SMILK نامیده شده و به دلیل اثر پرولاکتین مادری برنوزاد در دوران بارداری می باشد .

چرا پرولاکتین زیاد می شود ؟

پرولاكتين نام هورموني است كه در طول دوران بارداري از قسمت جلويي غده هيپوفيز مادر ترشح شده و موجب مي‌شود تا بافت‌ پستان تكامل يافته و شير در آن توليد شود. طي بارداري، غده هيپوفيز مادر پرولاكتين زيادي مي‌سازد (10 برابر حالت عادي) و پس از تولد كودك با مكيدن ممتد پستان‌ها، غده هيپوفيز را همچنان تحريك مي‌كند كه به ساخت پرولاكتين ادامه دهد.    
در حالت طبيعي، تنها وقتي كه افزايش پرولاكتين را داريم، دوران شيردهي است و اگر در مواقع ديگر مشاهده شود، بايد به دنبال بيماري خاصي بگرديم. از جمله مشكلاتي كه مي‌تواند به افزايش پرولاكتين منجر شوند: وقتي تشكيل توموري در همان ناحيه از هيپوفيز در مغز بوده و سلول‌هاي طبيعي كه پرولاكتين مي‌ساختند، تغيير شكل يافته و به تومور تبديل شدند (پرولاكتينوما) و بي‌دليل هورمون مي‌سازند. گاهي سلول‌هاي تومور خودشان پرولاكتين نمي‌سازند اما به دليل اثر فشاري ناحيه ديگر ترشح هورمون پرولاكتين صورت مي‌گيرد. بيماري‌هاي مزمن مانند نارسايي كليه و يا بيماري مزمن كبدي، مصرف برخي داروهاي اعصاب و يا مصرف قرص استروژن نيز گاهي سبب افزايش پرولاكتين مي‌شود. بيماري‌هايي مانند كم‌كاري اوليه تيروئيد يا برخي مواقع ضربه يا ترومايي كه به قفسه سينه وارد شود، در افزايش پرولاكتين موثر است. به هر حال وجود هر كدام از اين مسايل مي‌تواند علايمي دال بر افزايش پرولاكتين در خون بدهد. اين علايم عبارتند از: اختلال عادت‌هاي ماهيانه به صورت پريود نامنظم و يا قطع عادت ماهيانه، با اينكه فرد حامله نيست و گاهي حتي مجرد است، ترشح شير از پستانش دارد، وجود موهاي زايد در صورت به همراه جوش صورت. اگر هورمون پرولاكتين در مردها افزايش يابد، موجب كاهش ميل جنسي در اثر كاهش سطح هورمون‌هاي جنسي (تستوسترون) شود. دسته ديگري از علايم به دليل آن اثر فشاري كه تومور موجود در هيپوفيز ايجاد كرده، حاصل مي‌شوند مانند سردرد، اختلال ديد طوري كه ديد جانبي يا طرفين تار است. حالت تهوع و درنهايت به علت اثر فشاري روي ناحيه‌اي كه هورمون‌هاي بيضه را مي‌سازد، مشكلات كاهش ميل جنسي و حتي شايد فرد با علايم مشكل غده فوق كليوي مراجعه كند. به هر حال اگر به دلايل بروز علايم چشمي يا زنان يا غدد به هر متخصصي مراجعه كنند، جزو تست‌هايي كه از او مي‌گيرند، ميزان پرولاكتين هست و نگراني تشخيص نداريم. درمان بستگي به اين دارد كه آيا سلول‌هاي تومور موجود، خودشان پرولاكتين مي‌سازند (پرولاكتينوما) و يا به دليل اثر فشاري تومور، از منطقه ديگري هورمون ساخته مي‌شود. درباره اول يعني پرولاكتينوما ابتدا سعي مي‌كنيم دارودرماني شروع كنيم تا تومور كوچك شود. اما اگر ديديم توده ديگري است كه در اثر فشار آن اين ترشح پرولاكتين حاصل مي‌شود حتما اقدام به برداشتن تومور مي‌كنيم.

اختلالات

   ترشح پايه اى پرولاکتين در حالت عادى به صورت ضربانى صورت مى گيرد و اوج ترشح آن هنگام خواب است. هيچ گونه وضعيت بالينى که با کاهش پرولاکتن مرتبط  باشد، گزارش نشده است. البته، اين کمبود در روند شيردهى زنانى که تازه بچه به دنيا آورده اند مى تواند اشکال ايجاد کند. اما، ترشح بيش از اندازه پرولاکتين با علائم گوناگونى در زنان و مردان همراه است. در زنان، معمول ترين علائم، قطع قاعدگى، تراوش شير از پستان ها و نازائى است. در مردان معمول ترين علائم، کاهش ميل جنسى، سردرد، سردى، بزرگ شدن پستان ها و نابارورى است. اين اثرات را به عمل مهارى پرولاکتين بر GnRH نسبت داده اند. چند عامل مى توانند باعث افزايش بيش اندازه ترشح پرولاکتين گردند:

•    تومورهاى ترشح کننده پرولاکتين؛ اين تومورها طى چند سال آرام آرام در هيپوفيز رشد مى کنند.

•    کمبود ترشح هورمون هاى تيروئيد؛ در اين حالت TRH که به طور جبرانى افزايش يافته است باعث بالا رفتن پرولاکتين مى شود.

•    اختلال در عملکرد سلولهاى ترشح کننده دوپامين؛ چنين اختلالى در پى درمان با داروهاى ضد دوپامين نظير کلرپرومازين و هالوپريدول (که براى درمان شيزوفرنى استفاده مى شوند) و داروى ضد استفراغ متوکلوپرومايد رخ مى دهد.

•    تنش هاى روحى يا فيزيکى همچون عفونت؛ ترشح پرولاکتين چنان به اثرات تنش حساس است که جراحت جز يى حاصل از گرفتن نمونه خون از بازو به منظور انجام سنجش هورمون پرولاکتين ممکن است سطح آن را به ميزان قابل ملاحظه اى افزايش دهد.

هورمون پرولاکتین دارای چه اثراتی است ؟

1-      در دوران بارداری ترشح نشده و باعث افزایش شیر و بزرگ شدن غدد شیری پستان می شود ولی دراین دروان پروژسترون مانع ترشح شیر به بیرون می شود ولی همزمان با تولد بچه به دلیل قطع ترشح پروژسترون ، پرولاکتین باعث ترشح شیر به بیرون می شود که میزان آن همزمان با مکیدن شیر بیشتر میشود .

اثر مکیدن پستان در ترشح شیر چیست ؟

مکیدن شیر توسط بچه مکانورسپتورهای اطراف نوک سینه ها در تحریک شده سیگنالهایی توسط          

           به فیبرهای عصبی موجود در هپوتالاموس ارسال شده و در آنجا باعث تغییر فعالیت الکتریکی نورونهای تحریک کننده غدد مترشحه پرولاکتین و در نتیجه افزایش ترشح شاین هورمون می شود .

2-      تحریک میل جنسی ، معمولاً افزایش بیش از حد این هورمون می تواند بیانگر ناتوانی جنسی و از دست دادن میل جنسی در فرد باشد .

3-      تحریک تولید سلولهای پیش ساز الیگودندروسیتها : که این سلول ها به سلول ها الیگودندروسیتها تبدیل شده و باعث تولید میلین در اطراف اکسون سلول های عصبی مرکزی می شود .

4-      تولید فاکتانت در یه جنین و ایجاد مقاومت و ایمنی زایی در برابر برخی از عوامل عفونی بدن مادر دردوران بارداری .

5-      کاهش رشد مو .

علائم افزایشس پرولاکتین در زنان چیست ؟

1-      افزایش دوپانین و در نتیجه مهار ترشح fsh,gnrh و در نتیجه استروژن می شود .

2-      عدم بارداری

3-      ترشح شیر بطور غیر عادی در غیاب بارداری و شیردهی

4-      ناتوانی جنسی

5-      پوکی استخوان

علائم افزایش پرولاکتین در مردان :

1-      مشکلات بینایی

2-      سردرد

3-      بزرگ شده سینه ها

4-      کاهش سطح تستوسترون

جنس هرومون پرولاکتین چیست ؟

پلی پپتیدیی است و درخون بصورت آزاد وجود دارد .

فاکتور مهار کننده پرولاکتین ( PIF )

این ماده ممکن است دپامین باشد .

پرکارترین سیستم آندوکرین در بدن کدام است ؟

غده هیپوفیز همراه با هیپوتالاموس . غده هیپوفیز از نظر جنسی در حدود 6 هفته زندگی درون رحمی از دو قسمت مجزا و متمایز منشاء می گیرد .

سلولها ی هیپوفیز بر حسب جذب رنگ به دو گروه کروموفوب و کروموفیل تقسیم می شوند .

کروموفیل با رنگهای اسیدی . ( اسیدوفیل ) و رنگهای بازی ( بازوفیل ) رنگ می شوند .

نامهای دیگر پرولاکتین چیست ؟

لاکتروژن ، ماموترولپ یا لاکتوتروپ

نقش اصلی پرولاکتین چیست ؟

تولید و ترشح شیر در غدد شیر ساز پستان ها است .

ئر چه سلولهای دیگری دیده شده است ؟

در سلولهای کبد ، کلیه ، غدد تناسلی و برخی نواحی دیگر بدن نیز گیرنده های پرولاکتین شناسایی شده اند .

پرولاکتین تحت اثر چه عواملی ترشح می شود ؟

ترشح هورمون تحت تاثیر دوفاکتور آزاد کننده و مهار کننده هیپوتالاموسی کنترل می شود که تاثیر فاکتورها کننده بیشتر از فاکتور آزاد کننده است

مقدار ترشح آن چقدر است ؟

مقدار ترشح هورمون در شبانه روز حالت نوسانی دارد  در طول شب بیشتز از روز است . مکیدن شیر توسط نوزاد ، استرس – هیپولگسیمی فعالیت شدید بدنی و برخی عوامل دیگر در زنان ترشح هورمون افزایش می دهد .

چه عواملی در رشد پستان ها دخالت دارند ؟

پرولاکتین ترشح هورمونهای استروژن قبل از بلوغ و در دوران آبستنی و همچنین هورمون رشد و استولین و بعضی هورمونهای غدد آدرنال در رشد پستان ها و افزایش غدد شیر ساز پستان دخالت دارند .

نحوه عملکرد پرولاکتین به چه صورت است ؟

          پرولاکتين اثرات خود را از طريق گيرنده هايى که فعاليت تايروزين کينازى دارند اعمال مى کند. گيرنده هاى پرولاکتين تنها در صورت جفت بودن (به شکل ديمر) مى توانند فعاليت کنند. از اين رو، براى فعال کردن آنها دو مولکول پرولاکتين نياز است.

    عوامل مؤثر بر ترشح

 تحريک لمسى نوک پستان و نواحى اطراف آن محرک اصلى ترشح پرولاکتين از لاکتوتروف هاى هيپوفيز است. ترشح پرولاکتين در مردان نيز صورت مى گيرد. البته، بعضى از نويسندگان عنوان کرده اند که ترشح اين هورمون در مردان با تحريک نوک پستان آغاز نمى شود.

محرکهاى ديگرى که باعث ترشح پرولاکتين مى شوند عبارتند از:

•     نزديکى جنسى و تحريک دهانه رحم

•     تنش (استرس) هاى روحى و فيزيکى

•     هورمون آزاد کننده تيروتروپين (TRH)

تعداد گيرنده هاى TRH روى لاکتوتروف ها با فيدبک منفى هورمون هاى تيروئيد کاهش و با استروژن ها افزايش مى يابد. از اين رو ، در پى ترشح استروژن دردوران بلوغ ترشح پرولاکتين افزايش مى يابد و طى باردارى افزايش بيشترى نشان مى دهد. استروژن ها باعث تکثير سلول هاى لاکتوتروف نيز مى شوند. ترشح پرولاکتين از عمل نظارتى هيپوتالاموس نيز تأثير مى پذيرد. هيپوتالاموس با ترشح دوپامين از ترشح پرولاکتين جلوگيرى مى کند.

چه عاملی از ترشح پرولاکتین جلوگیری می کند ؟

L- دوپا با افزایش تولیدوپامین ار ترشح پرولاکتین می کاهد . و بروموکریپتین و آگونیست های دیگر دوپامین با تحریک رسپوتورهای دوپامین ، ترشح پرولاکتین را مهار می کنند . کلرپرمازین و داروهای مشابه که رسنپتورهای دوپامین را مسدود می کنند ، شبب افزایش ترشح پرولاکتین می گردند .

هورمون آزاد کننده تیروتروپین علاوه بر اینکه ترشح هورمون محرک تیروئیدی را افزایش می دهد ، ترشح پرولاکتین را نیز تحریک می کند . پلی پپیتدهای آزاد کننده پرولاکتین دیگری نیز در بافت هیپوتالاموس وجود دارند . استروژن ها با اثر مستقیم خود برلاکتوتروپ ها سبب افزایش اندکی در ترشح پرولاکتین می گردند که این اثر افزاینده به تدریج بیشتر می شود .

پرولاکتین موجب افزایش ترشح دوپامین از برجستگی میانی هیپوتالاموس می گردد .

بنابراین پرولاکتین به شیوه فیدبک منفی بر هیپوتالاموس اثر می کند تا ترشح خود را کاهش دهد .

اثر پرولاکتین بر تخمک گذاری چگونه است ؟

در زمانی که به نوزادان خود شیر نمی دهید ، اولین چرخه قاعدگی معمولاً 6 هفته پس از زایمان در آنها رخ می دهد چرخه های قاعدگی در زنانی که بطور منظم به نوزادان خود شیر می دهند ، برای 25 تا 30 هفته رخ نمی دهد .شیر دادن سبب تحریک ترشح پرولاکیتن می گردد و شواهد نشان می دهند که پرولاکتین ترشح GNRH را مهار کرده از اثر GNRH بر هیپوفیز جلوگیری کرده و همچنین اثر گنادوتروپین ها بر تخمدان ها رامهار می کند در این حالت تخمک گذاری مهار می شود . تخمدان ها غیر فعال می گردند و در نتیجه برون ده استروژن و پروژسترون به سطوح پایینی تنزل می یابد .

تنظیم ترشح پرولاکتین به چه صورتی است ؟

غلظت پلاسمایی طبیعی پرولاکتین در حدود 5NG/ML در مردان و 8NG/ML در زنان می باشد . ترشح پرولاکتین بطور مداوم توسط هیپوتالاموس مهار می گردد و قطع ساقه هیپوفیزی منجر به افزایش پرولاکتین خون می گردد .

بنابراین اثر هورمون هیپوتالاموسی مهار کننده ترشح پرولاکتین ( PIH ) که همان دوپامین می باشد در حالت طبیعی بیشتر از اثرات پپتید های هیپوتالاموسی آزاد کننده پرولاکتین است . در انسان ترشح پرولاکتین توسط فعالیتهای مرزی ، استرس های جراحی و روانی و تحریک نوک پستان افزایش می یابد .

سطح پایین پرولاکتین چه وقت بالا می رود ؟

سطح پرولاکتین در حین خواب افزایش می یابد بدین ترتیب که با شروع خواب سطح آن افزایش یافته و در طول دوره خواب در همان حد حفظ می شود . ترشح پرولاکتین در دوران بارداری افزایش یافته و در زمان زایمان به حداکثر می رسد . پس از زایمان ، سطوح این هورمون در طی حدود 8 روز کاهش یافته و به سطوح ان در زنان غیر حامله می رسد . مکیدن پستان ها توسط نوزاد سبب یک افزایش سریع در ترشح پرولاکتین می گردد . اما مقدار این افزایش به تدریج در زنانی که برای بیشت از سه ماه به فرزندان خو شیر می دهند کم می شود . اگر شیر دادن برای مدت های مدیدی ادامه یابد آنگاه ترشح شیر در پاسخ به سطوپلاسمای معمول پرولاکتین نیز رخ می دهد .

رسپتور پرولاکتین چیست ؟

این رسپتور یکی از اعضای خانواده ای از رسپتورها است که شامل رسپتور هورمون رشد و رسپتورهای بسیاری از سیتوکاین ها و فاکتورهای رشد خونساز است . این رسپتوردیمریزه شده و پس مسیر جانوس کنیاز / مبدل های سیگنال و فعالی کننده های نسخه برداری و همچنین آبشارهای آنزیمی متعدد داخل سلولی را فعالی می کند .

اثرات پرولاکتین چگونه است ؟

پرولاکتین سبب ترشح شیز از پستان ها پس از اعمال اثر اولیه استروژن و پروژسترون بر آنها می گردد . اثر پرولاکتین بر پستان شامل افزایش عملکرد MRNA و افزایش تولید کازئین ولاکتالبومین می باشد . با این وجود اثر این هورمون بر هسته سلول اعمال نمی گردد و مهار کننده های میکروتوبول از اعمال اثر آن جلوگیری می کنند .

پرولاکتین اثرات گنادوتروپین ها را نیز احتمالاً با اثر بر تخمدان ها مهار می کند .

نقش این هورمون در جلوگیری از تخمک گذاری در زنان شیرده است .

عملکرد پرولاکتین در مردها مشخص نیست اما افزایش بیش از حد ترشح آن از تومورها سبب ناتوانی جنسی می گردد .

مکانیسم اثر هورمون پرولاکتین چگونه است ؟

هورمون پرولاکتین یک هورمون پروتئینی است گیرنده اختصاصی هورمون پروتئینی در غشاء سلولی هدف قرار دارد و هورمون بعنوان پیک اولیه با گیرنده ترکیب می شود . این کمپلکس موجب فعال شدن پیغامبر ثانویه در سیتوپلاسم شده که مواد مختلفی از قبیل CAMP ، CGMP ، CA2+ و CALMADOLIN ، ( IP3 ) ( IIP ) اینوزبتول تری فسفات می باشند . این پیغامبر های ثانویه منجربه فعالی شدن یک سری آنزیم پایه می شوند که زنجیره وار می توانند فعالیتهای درون سلولی را فعال کنند و نتیجه پاسخ سلول است که شامل سنتز مواد ، ترشح مواد و انقباض و انبساط اجزا یا تغییر نفوذپذیری ... است .بعنوان مثال وقتی هورمون به گیرنده متصل می شود کمپلکس H.R موجب فعالی شدن آنزیم آدنیلات سیکلاز ( A.C ) می شود و این A.C در کنار یون کلسیم و منیزیم باعث تبدیل AIP به CAMP می شود و خود CAMP بعنوان پیک ثانویه باعث واکنش زیر می شود

پروتئین کیناز غیر فعال  →پروتئین کیناز فعال → فسفوریلاز غیر فعال  PK  

فسفوریلاز فعال ← در نهایت پاسخ سلول که شامل ترشح مواد ، انقباض و انبساط یا تغییر نفوذپذیری است صورت می گیرد .

اثرات پرولاکتین در جانوارن و دیگر به چه صورت است ؟

این هورمون اثرات بسیار متفاوتی را درگونه های مختلف ایجاد می کند. این هورمون در پستانداران غدد پستانی را برای تولید شیر تحریک می کند ، در پرندگان تولید مثل و متابولیسم چربی را کنترل می کند ، در دوزیستان معمولاً رو را تنظیم می کند و درماهی های آب شیرین تعادل نمک و آب را تنظیم می کند . این اثرات متنوع ثابت می کند که پرولاکتین یک هورمون قدیمی است که اعمال آن طی تکامل مهره داران تنوع یافته است در حیوانات دیگر این هورمون با اعمال جنسی ، رفتارهای عاطفی ، تنظیم اسمزی و سازگاری جانواران با محیطهای آب شور و شیرین و رشد اندامهای مرتبط است در جوندگان موجب نگهداری جسم زرد می شود .

علائم هایپر پرولاکتینمی

در زنان علائم افزایش پرولاکتین عبارتند از : 1- اختلال قاعدگی و تاخیر در پریود ماهانه . افزایش پرولاکتین باعث افزایش دوپامین شده و دوپامین باعث مهار ترشح GNRH و PSH و در نتیجه اسرتروژن می شود . این اختلال را امنوره می نامند . 2- ترشح شیر به صورت غیر عادی و درغیاب بارداری و شیردهی از پستان که تحت عنوان کالاکتوره می باشد . 3- ناتوانی جنسی و انجام آمیزش جنسی همراه با درد بسیار زیاد که به دلیل خشک بودن وازن می باشد .4- پوکی استخوان به دلیل کاهش ترشح استروژن . در مردان معمولا چون اندکس های بارزی مانند قاعدگی وجود ندارد بیماری دیرتر تشخیص داده می شود و معمولا این افراد به دلیل مشکلات بینایی و سردرد به پزشک مراجعه می کنند و اغلب حتی متوجه ناتوانی جنسی خود نیستند . همچنین در مردان بزرگ شدن سینه ها ( ژینکوماستی ) از علائم دیده شده می باشد .

هیپوپرولاکتینمی : کاهش پرولاکتین که معمولاً حالتی ناشایع بوده و اغلب و دنبال مقادیر زیاد دوپامین در بدن اتفاق میافتد .

آناتومی پستان به چه صورت است ؟

پستان از 25-15 لوب تشكيل شده كه به صورت شعاعي قرار دارند. هر لوب شامل 40-20 لوبول و هر لوبول شامل 100-10 آلوئول است.

هرآلوئول از يك لايه داخلي سلول هاي اپي تليال كه مترشحه شير هستند و يك لايه خارجي سلول هاي ميواپي تليال تشكيل شده است .

لومن آلوئول ها به مجاري جمع كننده مرتبط مي شوند و اين مجاري به هم پيوسته و در نهايت به 25-15 مجراي جمع كننده كه به صورت شعاعي قراردارند و هر يك مربوط به يك لوب است تبديل مي شوند. نيپل وآرئول حساس ترين نواحي پستان هستند و داراي عضلات صاف و اعصاب حسي فراوان مي باشند. توبركول هاي مونتگومري كه مجاري غدد چربي و مجاري شيري به آن باز مي شود دور آرئول قرار دارند و با ترشحاتشان وظيفه لغزنده سازي و حفاظت از nippleو آرئول را به عهده دارند .

فيزيولوژي- در طي بارداري و شيردهي پستان دچار تغييراتي مي شود که عبارتند از: افزايش اندازه و پيگمانتاسيون آرئول ،  برجسته تر شدن توبركول هاي مونتگو مري ، افزايش رشد ساختمان هاي اپي تليال و عروق ، كاهش نسج همبند و تكامل سيستم لوبولوآلوئولر (تحت تاثيراستروژن و پروژسترون درحضور مقادير كافي پرولاكتين، HPL و HCG ) و افزايش ديفرانسياسيون و فعاليت ترشحي سلول هاي اپي تليال تحت تاثير پرولاكتين. از ماه سوم بارداري كلستروم به داخل آلوئول ها ترشح مي شود كه اين مسئله تحت تاثير پرولاكتين و HPL در حضور HCG ، تيروكسين ، هورمون رشد ، انسولين و كورتيزول است. در صورت ختم بارداري پس از هفته 16 بارداري ، پستان توانايي ترشح شير را دارااست. پرولاكتين هورمون اساسي در بيوسنتز  شير است واستروژن هورمون تنظيم كننده اصلي ترشح آن است. اعمال پرولاكتين شامل سنتنز DNA و ميتوز در سلول هاي اپي تليال آلوئول ، افزايش تعداد رسپتورهاي استروژن و پرولاكتين ، تحريك سنتز كازئين و لاكتالبومين ، لاكتوز ، ليپيد ، جذب و احتباس ايمونوبلاست هاي Ig A  از نسوج لنفاوي روده ، جذب مايعات و يون ها از ژژنوم نوزاد ( پرولاكتين موجود در شير ) است.

 سطح پرولاكتين پلاسما از هفته 8 بارداري به تدريج افزايش مي يابد و در ترم به 40-20 برابر مي رسد . علي رغم سطح بالاي پرولاكتين،  شير قبل از زايمان ترشح نمي شود.

میکانیسم ترشح به چه صورت است ؟

مكيدن نوزاد موجب تحريك sensor هاي تماسي و پايانه هاي عصبي حسي درnipple   و آرئول و سپس فعال شدن قوس  afferent  و تحريك هيپوتالاموس و هيپوفيز در جهت ترشح و آزاد سازي هورمون پرولاكتين و اكسي توسين مي شود. پرولاكتين موجب سنتز شير و اكسي توسين موجب خروج شير مي گردد .

ترشح سريع شير متعاقب  مكيدن را رفلكس let down مي نامند و اكسي توسين براي اين امر ضروري است. ترشح اكسي توسين به صورت ضرباني بوده و عامل اصلي خروج شير است و فشار منفي  ناشي از مكيدن اثر ضعيفي بر خروج شير دارد. پرولاكتين صرفا" در اثر مكيدن نوزاد آزاد مي شود در حالي كه اكسي توسين از دو طريق ديگر نيز آزادمي شود که عبارتند از :

 الف - اتساع مكانيكي مجاري شيري

 ب- فعال شدن قوسefferent  از طريق تحريكات بويايي، بينايي، شنوايي     (صداي نوزاد) و فكر كردن به نوزاد. درد، خجالت، ترس، نگراني ، مواد بي هوش كننده، سرما و الكل موجب مهار آزاد شدن اكسي توسين مي شوند.

عوامل موثر در تنظیم حجم شیر کدامند ؟

مهم ترين عامل ، مكيدن نوزاد و تخليه مكرر پستان است . ميزان شير توليد شده با ميزان شير دريافت شده با مكيدن مرتبط است. تغذيه، سن، پاريتي وbody  composition   اثر ضعيفي بر حجم شير دارند . ورزش هاي آئروبيك شديد اثري بر حجم شير ندارند. حجم شير ارتباط مستقيمي با غلظت پرولاكتين پلاسما ندارد.

در صورت عدم برداشت شير از پستان ها حداكثر به مدت 48 ساعت ، ترشح شير كاهش يافته و تركيبات آن مشابه كلستروم مي شود . علل اين مسئله عبارتند از: اثر فشاري موضعي، وجود يك ماده پروتئيني در شير كه موجب مهار توليد شير مي شود و با شير باقي مانده در پستان مرتبط است.     بي حس كننده هاي موضعي پاسخ به تحريك پستان را مهار مي كنند .

جهت ايجاد يا تشديد شيردهي از متوكلوپراميد، Domperidone و كلرپرومازين استفاده شده و جهت قطع يا مهار شيردهي در مرحله اول سوتين هاي مناسب و در صورت لزوم  ice pack  و مسكن (در صورت ادامه درد) و در صورت عدم پاسخ،  بروموكريپتين يا cabergolin  توصيه مي شود .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

منابع :

1:ABRAHAM WHITE. ( 1978 ) , PRINCIPLESOF BIOCHEMISTRY SIXTH EDITIANP :1184-1314.MCGRAW-HILL KOGA KUSHA , LID . TOKYO , LONDON , BEIRUT PARIS

2 – فیزیولوژی گانوگ

3 – فیزولوژی دکتر شهرزاد خاکپور

4 – بیو لوژی کمپبل

5 – فیزیولوژی غدد داخلی و متالولیسم – دکتر مهین غروری – دکتر احمد رستمی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفدهم فروردین 1390ساعت 8:41  توسط شهرزاد داروگر  |